# Gorączka Denga

> Treści na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej, diagnozy ani rekomendacji leczenia. W razie problemów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem. Medova nie jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. Informacje nie zastępują konsultacji lekarskiej w rozumieniu ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Source: https://medova.health/pl/wiedza/choroby/goraczka-denga · Language: pl

## Przegląd

Wirusowe zakażenie przenoszone przez komary powodujące wysoką gorączkę, silne bóle i potencjalnie śmiertelne powikłania krwotoczne. Najszybciej rozprzestrzeniająca się arbowiroza na świecie z ~390 mln zakażeń rocznie.

## Informacje medyczne

- ICD-10: A90
- ICD-11: 1D40
- Czynnik chorobotwórczy: virus
- Ciężkość: Ciężka
- Okres inkubacji: 3–14 dni
- Okres zaraźliwości: 4–5 dni
- Śmiertelność: 1%
- Dostępna szczepionka: Tak

## Objawy

- Ból kości (45%)
- Ból zaoczodołowy (70%)
- Bóle mięśniowe (85%)
- Bóle stawów (55%)
- Nudności (60%)
- Powiększone węzły chłonne (30%)
- Silny ból głowy (90%)
- Świąd (60%)
- Utrata apetytu (55%)
- Wymioty (45%)
- Wysoka gorączka (97%)
- Wysypka plamisto-grudkowa (50%)
- Zmęczenie (70%)
- Ból brzucha (40%)
- Ból gardła (35%)
- Hepatomegalia (15%)
- Krwawienie z dziąseł (15%)
- Krwotok (10%)
- Niedociśnienie (8%)
- Siniaki (10%)
- Tachykardia (12%)
- Wybroczyny (20%)
- Obrzęk (8%)
- Zaburzenia świadomości (5%)

## Drogi przenoszenia

- Ukąszenie komara (Główna droga)

## Przegląd

Gorączka denga to choroba wirusowa przenoszona przez komary, występująca w tropikalnych i subtropikalnych regionach. Może przebiegać łagodnie lub ciężko, prowadząc do zespołu wstrząsu dengi.

## Przegląd

Denga wywoływana jest przez cztery serotypy (DENV-1 do DENV-4) wirusa Dengue — jednoniciowego RNA-flawiwirusa przenoszonego głównie przez komary Aedes aegypti (oraz wtórnie Ae. albopictus). Te dziennie żerujące komary miejskie rozmnażają się w stojącej wodzie w pobliżu siedzib ludzkich. Zakażenie jednym serotypem daje dożywotnią odporność na ten serotyp, ale jedynie przejściową ochronę krzyżową (2–3 miesiące) przed innymi — kolejne zakażenie innym serotypem niesie zwiększone ryzyko ciężkiej dengi z powodu zjawiska wzmocnienia zależnego od przeciwciał (ADE).

## Objawy alarmowe

Pilnie zgłoś się po pomoc medyczną, jeśli:

- Silny ból brzucha lub uporczywe wymioty

- Krwawienie z dziąseł, nosa lub krwawe wymioty

- Znaczne osłabienie, senność lub niepokój

- Szybkie pogorszenie po początkowej poprawie (faza krytyczna — dni 3–7)

- Zimne kończyny, szybkie tętno, niskie ciśnienie (objawy wstrząsu)

- Krwiste lub smoliste stolce

- Brak moczu przez >6 godzin

## Szczegółowe objawy

Okres inkubacji: 4–10 dni (typowo 5–7 dni). Klasyfikacja WHO:

**Denga bez objawów ostrzegawczych:**

- Nagła wysoka gorączka (40°C) — „gorączka łamikości"

- Silny ból głowy (charakterystyczny ból pozagałkowy)

- Intensywne bóle mięśni i stawów (tak silne, że nazywane „łamaniem kości")

- Nudności, wymioty, brak apetytu

- Osutka plamisto-grudkowa (pojawia się w dniach 3–7

- może swędzieć)

- Łagodne objawy krwotoczne: wybroczyny, dodatni test opaskowy

- Leukopenia

**Denga z objawami ostrzegawczymi (kluczowe rozpoznanie — wymaga ścisłego monitorowania):**

- Ból brzucha lub tkliwość

- Uporczywe wymioty

- Kliniczne cechy wynaczynienia (wodobrzusze, wysięk opłucnowy)

- Krwawienie ze śluzówek (dziąsła, krwawienie z nosa)

- Letarg lub niepokój

- Powiększenie wątroby >2 cm

- Narastający hematokryt przy malejących płytkach

**Ciężka denga (stan zagrożenia życia):**

- Ciężkie wynaczynienie osocza → wstrząs (zespół wstrząsu dengowego — DSS)

- Ciężki krwotok (krwawienie z przewodu pokarmowego, wymioty krwiste)

- Ciężkie uszkodzenie narządów (wątroba: AST/ALT >1000

- mózg: zapalenie mózgu

- serce: zapalenie mięśnia sercowego)

## Przebieg choroby

Choroba może przebiegać łagodnie (denga klasyczna) lub ciężko (denga krwotoczna, zespół wstrząsu dengi).

## Diagnostyka

Diagnostyka zależy od czasu od początku gorączki:

- **Dni 1–5 (faza ostra/wiremiczna):**
  – Test szybki na antygen NS1: czułość 60–95% (najwyższa w dniach 1–3)

- wysoka swoistość
  – RT-PCR: złoty standard w fazie wiremii

- identyfikuje serotyp

- **Dzień 5+:**
  – Anty-denga IgM (ELISA/test szybki): dodatnie od 5. dnia

- utrzymują się 2–3 miesiące. Reagują krzyżowo z Ziką i innymi flawiwirusami.
  – Anty-denga IgG: wzrasta w zakażeniu wtórnym

- stosunek IgG/IgM >1,2 sugeruje zakażenie wtórne (wyższe ryzyko ADE)

- **Morfologia krwi (badanie kluczowe):**
  – Narastający hematokryt (>20% powyżej wartości wyjściowej) = wynaczynienie osocza
  – Trombocytopenia (<100 000/mm³) — koreluje z ciężkością
  – Leukopenia — częsta w pierwszych dniach

- **Próby wątrobowe:** AST często bardziej podwyższone niż ALT

## Leczenie

Brak swoistego leczenia przeciwwirusowego. Postępowanie wg klasyfikacji ciężkości WHO:

**Grupa A (ambulatoryjne — denga bez objawów ostrzegawczych):**

- Nawadnianie doustne (ORS): minimum 2–3 l/dzień

- Paracetamol na gorączkę i ból (maks. 4 g/dzień u dorosłych)

- **UNIKAĆ:** NLPZ (ibuprofen, aspiryna, diklofenak) — zwiększają ryzyko krwawienia

- Codzienne monitorowanie płytek i hematokrytu

**Grupa B (obserwacja szpitalna — obecne objawy ostrzegawcze):**

- Płyny i.v.: izotoniczny krystaloid (0,9% NaCl lub płyn Ringera) 5–7 ml/kg/h

- Ścisłe monitorowanie bilansu płynów (unikać przewodnienia — ryzyko obrzęku płuc)

- Kontrola hematokrytu i płytek co 6 godzin

**Grupa C (nagły przypadek — ciężka denga/DSS):**

- Szybka resuscytacja płynowa i.v.: 10–20 ml/kg bolus w ciągu 15–30 min

- Koloidy przy braku odpowiedzi na krystaloidy

- Transfuzja produktów krwiopochodnych przy ciężkim krwotoku

- Opieka intensywna; wazopresory we wstrząsie opornym

**Faza krytyczna:** Dni 3–7 choroby (okres spadku gorączki) — wtedy właśnie rozwija się ciężka denga. Paradoksalnie, pacjenci często czują się lepiej, gdy gorączka spada, podczas gdy wynaczynienie osocza osiąga szczyt.

## Szczegóły profilaktyki

**Kontrola wektorów (profilaktyka pierwotna):**

- Eliminacja miejsc rozrodu Aedes: opróżnianie stojącej wody, doniczek, starych opon

- Stosowanie repelentów z DEET (20–30%), ikarydiną lub IR3535 — nakładać ponownie co 4–6 godzin

- Odzież z długimi rękawami/nogawkami, zwłaszcza w godzinach porannych i popołudniowych (Aedes żeruje w dzień!)

- Moskitiery nasycone permetryną

**Szczepienie:**

- **Dengvaxia (CYD-TDV):** Schemat 3-dawkowy

- TYLKO dla osób z udokumentowanym przebyciem dengi (seropozytywnych)

- ryzyko ciężkiej dengi u seronegatywnych (ADE). Wiek 6–45 lat.

- **TAK-003 (Qdenga, Takeda):** 2 dawki

- zatwierdzona w UE, UK, Brazylii

- można podać niezależnie od statusu serologicznego. Skuteczność ~80% przeciw hospitalizacji.

**Indywidualna ochrona dla podróżnych:**

- Repelenty, odzież ochronna, klimatyzacja (komary unikają chłodnych pomieszczeń)

## Porady podróżne

Ryzyko dla podróżnych:

- **Bardzo wysokie ryzyko:** Tajlandia, Wietnam, Filipiny, Indonezja, Indie, Brazylia, Meksyk, Karaiby

- Denga to jedna z najczęstszych gorączek tropikalnych u podróżnych — stosuj ochronę przed komarami PRZEZ CAŁY DZIEŃ (Aedes żeruje w dzień, nie w nocy!)

- Repelent z DEET/ikarydiną jest obowiązkowy; nakładaj ponownie co kilka godzin

- Unikaj NLPZ (aspiryna, ibuprofen) przy gorączce w regionie endemicznym — stosuj wyłącznie paracetamol

- Jeśli rozwiniesz gorączkę w ciągu 2 tygodni od powrotu z regionu endemicznego, poinformuj lekarza o podróży

- Drugie zakażenie (innym serotypem) jest niebezpieczniejsze niż pierwsze — osoby z przebytą dengą powinny być szczególnie ostrożne

## Jak często występuje?

WHO szacuje ~390 mln zakażeń dengą rocznie (96 mln objawowych). Denga jest endemiczna w >100 krajach:

- **Najwyższe ryzyko:** Azja Południowo-Wschodnia (Tajlandia, Wietnam, Filipiny, Indonezja), Ameryka Łacińska (Brazylia, Meksyk, Kolumbia), Karaiby

- **Rosnące ryzyko:** Afryka Subsaharyjska, Europa Południowa (lokalne ogniska — Ae. albopictus)

- Globalne ocieplenie rozszerza zasięg Aedes — denga pojawia się w nowych regionach

- Przypadki importowane u podróżnych: denga jest jedną z 3 najczęstszych gorączek tropikalnych po powrocie z podróży (obok malarii i duru brzusznego)

## Czynniki ryzyka

Podróżowanie do obszarów endemicznych, przebywanie na zewnątrz w godzinach aktywności komarów.

## Szczegóły powikłań

Najczęstsze powikłania:

- **Zespół wstrząsu dengowego (DSS):** Wynaczynienie osocza prowadzące do hipowolemii, hipotensji i wstrząsu

- śmiertelność bez leczenia >20%, z właściwą resuscytacją płynową <1%

- **Ciężki krwotok:** Krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzbrzuszny

- **Zapalenie mięśnia sercowego:** Zaburzenia rytmu, niewydolność serca

- **Zapalenie mózgu dengowe:** Splątanie, drgawki, śpiączka (1–5% ciężkich przypadków)

- **Ostra niewydolność wątroby:** AST/ALT >1000

- hepatomegalia z żółtaczką

- **Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC):** Koagulopatia ze zużycia

- **Zespół hemofagocytowy:** Rzadki, ale potencjalnie śmiertelny

- Śmiertelność ciężkiej dengi: 2,5% przy właściwym leczeniu

- >20% bez leczenia

## Rokowanie — czego się spodziewać

Rokowanie w większości przypadków jest dobre. Ciężkie postacie mogą być śmiertelne bez odpowiedniego leczenia.

## Dostępne szczepionki

- [Denga](https://medova.health/pl/wiedza/szczepionki/dengue-vaccine)

## Źródła i weryfikacja treści

- Źródła danych: WHO/ICD-11, CDC Yellow Book 2024, PZH (SafeTripVax QMR-007a, 2026-03-23), WHO Disease Factsheets 2024 + CDC Travelers' Health 2024 + Heymann CDD 21st ed.
- Wygenerowano przez: AI + recenzja ludzka
- Status recenzji: Przed recenzją medyczną
- Ostatnia aktualizacja: 2025-10-21
- [www.who.int](https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news)

---

Treści na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej, diagnozy ani rekomendacji leczenia. W razie problemów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem. Medova nie jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. Informacje nie zastępują konsultacji lekarskiej w rozumieniu ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

[Pełne warunki korzystania](https://medova.health/pl/regulamin)