Mpox (Maymun Çiçeği) Aşısı

Pre-ekspozisyon profilaksi:

• Mpox vakaları ile temas riski yüksek bireyler

• Birden fazla cinsel partneri olan bireyler (özellikle MSM topluluklar)

• Seks işçileri

• Sağlık çalışanları (mpox hastaları ile çalışanlar)

• Orthopoxvirus ile çalışan laboratuvar personeli

Post-ekspozisyon profilaksi: Mpox vakasıyla yakın temastan sonra idealde 4 gün içinde (en geç 14 gün) aşılama.

Seyahat endikasyonu: Aktif mpox salgını olan bölgelere seyahat eden risk altındaki bireyler.

Türkiye'de: HSGM tarafından risk değerlendirmesi yapılmakta; aşı sınırlı stokta bulunmaktadır.

Mutlak kontrendikasyonlar:

• Önceki doza veya bileşene (gentamisin, ciprofloksasin izleri, tavuk yumurtası proteini) karşı ciddi alerjik reaksiyon

Göreceli kontrendikasyonlar:

• Atopik dermatit/egzama: Teorik risk (replikasyon yapamayan aşı olmasına rağmen dikkat)

• Orta veya ağır akut hastalık

• Gebelik: Sınırlı veri; yüksek risk durumunda uygulanabilir

Kontrendike olmayan durumlar:

• İmmün yetmezlik: Replikasyon yapamayan aşı; güvenli (eski vaccinia aşısından farklı olarak)

• HIV: Güvenlidir; özellikle önerilen grup

Çok yaygın (>%10): Enjeksiyon yerinde ağrı (%85), kızarıklık (%60), şişlik (%52), sertlik (%45). Halsizlik (%33). Baş ağrısı (%27). Miyalji (%21).

Yaygın (%1-10): Ateş. Bulantı. Artralji. Titreme.

Yaygın olmayan: Lenfadenopati. Döküntü. Ürtiker.

Nadir: Miyokardit (çok nadir; eski vaccinia aşılarına kıyasla risk çok düşük). Anafilaksi.

MVA-BN, eski kuşak çiçek aşılarına göre önemli ölçüde daha güvenlidir (replikasyon yapamaz).

Primer seri: 2 doz SC: 0 ve 28 gün. 0,5 mL subkutan (üst kol).

Daha önce çiçek aşısı olanlar: Tek doz SC yeterli.

Post-ekspozisyon: Temastan sonra idealde 4 gün içinde 1. doz; 2. doz 28 gün sonra.

İntradermal (doz tasarrufu): 0,1 mL İD bazı otoriteler tarafından onaylıdır.

Yaş: ≥18 yaş (bazı ülkelerde ≥12 yaş).

Çiçeğe karşı: Hayvan modellerinde lethal variola'ya karşı %100'e yakın koruma.

Mpox'a karşı: 2022 salgın verilerine göre 2 doz sonrası semptomatik mpox'a karşı %66-86 etkinlik. Tek doz sonrası %36-78.

İmmünojenite: 2 doz sonrası 4 hafta içinde nötralizan antikor düzeylerinde belirgin artış.

Koruma süresi: Veriler henüz olgunlaşmaktadır; en az 2 yıl koruma beklenmektedir.

Diğer aşılar: Non-replicating canlı aşı olduğundan diğer aşılarla herhangi bir zamanda uygulanabilir.

İmmünosüpresif tedaviler: Güvenlidir (replikasyon yapamayan). Yanıt azalmış olabilir.

İmmünoglobülinler: Etkileşim beklenmez.

Pregnancy: JYNNEOS® (MVA-BN, non-replicating live vaccinia) has limited data in pregnant women. Animal studies showed no evidence of teratogenicity. During the 2022 mpox outbreak, the CDC recommended offering JYNNEOS® to pregnant persons with known mpox exposure, as mpox during pregnancy is associated with miscarriage, stillbirth, preterm delivery, and congenital mpox. The non-replicating nature of MVA-BN reduces theoretical risk compared to replication-competent smallpox vaccines. Individual risk–benefit assessment is recommended.

Breastfeeding: JYNNEOS® (MVA-BN, non-replicating live vaccinia) has limited data in lactating women. As a non-replicating vaccine, the risk of vaccine virus transmission through breast milk is theoretically lower than with replication-competent smallpox vaccines. During mpox outbreaks, vaccination may be considered for breastfeeding women with exposure, weighing the risk of mpox disease against the uncertain risk to the infant. Consult with a healthcare provider for individual risk assessment.

Pediatric use: JYNNEOS® is approved for adults ≥18 years in the US, though it has been used off-label in children during mpox outbreaks under emergency use authorization. In pediatric use during outbreaks, dosing follows adult dosing (0.5 mL subcutaneous, 2 doses 28 days apart). Children may be at risk of mpox through household contact with infected persons. ACAM2000® (replication-competent smallpox vaccine) has significant pediatric risks including progressive vaccinia and myocarditis and should only be used in children during emergencies.

Older adults (≥65 years): JYNNEOS® can be administered to older adults at risk of mpox exposure. Adults who received childhood smallpox vaccination (routine vaccination ended in the 1970s–1980s) may have residual cross-protective immunity against mpox, though this wanes over decades. JYNNEOS® is recommended regardless of prior smallpox vaccination for individuals at current risk. Older adults may experience more pronounced local and systemic reactions. No dose adjustment is required.

İntradermal uygulama: Doz tasarrufu için intradermal uygulama (0,1 mL) bazı ülkelerde onaylanmıştır. Türkiye'de standart SC uygulama önerilir.

Miyokardit izlemi: Teorik risk nedeniyle göğüs ağrısı, nefes darlığı semptomları izlenmelidir.

Çiçek aşısı öyküsü: Daha önce çiçek aşısı olanlarda tek doz MVA-BN yeterli olabilir.

Saklama: -20 °C (dondurulmuş). Çözdürüldükten sonra +2…+8 °C'de sınırlı süre.