Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır — tıbbi tavsiye değildir
Ne kadar ciddi?
Ölüm riski
Hayır
Aşı mevcut mu?
Belirtilere kadar süre
Etkilenen ülkeler
Aktif salgınlar
Kan ürünlerine veya steril olmayan tıbbi ekipmana maruz kalmadıkça gezginler için risk düşüktür. Şüpheli hijyen koşullarına sahip tesislerde dövme, piercing ve tıbbi işlemlerden kaçının. Seyahat öncesi aşılama mevcut değildir — önleme kan temasından kaçınmaya dayanır.
HCVnin neden olduğu karaciğer enfeksiyonu. ~%75i kronikleşir ancak DAA tedavisi ile %95+ oranında kür sağlanır.
Karaciğer iltihabına neden olan, esas olarak kan teması yoluyla yayılan viral enfeksiyon.
Hepatit C, Hepatit C virüsünün (HCV) neden olduğu karaciğer enfeksiyonudur. Kan yoluyla bulaşır (IV ilaç kullanımı, sterilize edilmemiş tıbbi aletler, kan transfüzyonu, dövme/piercing). Enfekte olanların %70–80'inde kronik enfeksiyon gelişir; onlarca yıl asemptomatik kalabilir. Kronik HCV sirozun ve hepatoselüler karsinomun (HCC) önemli bir nedenidir.
Türkiye'de HCV prevalansı %0,5–1,0 civarındadır — Avrupa ortalamasının altındadır. Genotip 1b en sık görülen genotiptir. 1990 öncesi kan transfüzyonu, hemodiyaliz ve güvenli olmayan enjeksiyon uygulamaları başlıca bulaş kaynakları olmuştur. Günümüzde IV ilaç kullanımı ve güvenli olmayan tıbbi girişimler risk faktörleridir.
Doğrudan etkili antiviral (DEA/DAA) ilaçlarla >%95 kür oranı sağlanmaktadır — hepatolojide devrim niteliğinde bir gelişme. Türkiye'de DAA tedavisine erişim SGK kapsamında karşılanmaktadır.
Hepatit C aşısı yoktur. Bildirimi zorunlu bir hastalıktır.
Acil durum belirtileri:
Sarılık (yeni başlangıçlı veya kötüleşen)
Karında şişlik (asit)
Kan kusma veya katran renkli gaita (variseal kanama)
Bilinç bulanıklığı (hepatik ensefalopati)
Spontan kanama/morarma (koagülopati)
112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
En yaygın belirti ve semptomlar
Akut hepatit C:
Çoğunluğu asemptomatik (%70–80)
Semptomatik olanlarda: Halsizlik, iştahsızlık, bulantı, hafif sarılık
Fulminan hepatit: Son derece nadir
Kronik hepatit C (onlarca yıl asemptomatik kalabilir):
Kronik yorgunluk — en sık şikayet
Siroz (20–30 yıl içinde hastaların %15–30'unda): Asit, hepatik ensefalopati, özofagus varisleri, sarılık
Hepatoselüler karsinom (HCC): Sirotik hastalarda yıllık %1–4 risk
Ekstrahepatik belirtiler:
Mikst kriyoglobulinemi: Vaskülit, purpura, artralji, glomerülonefrit
Non-Hodgkin lenfoma
Liken planus, porfiria kutanea tarda
İnsülin direnci, tip 2 diyabet
Belirtileri bilmek, hızlı müdahale için ilk adımdır.
Tipik hastalık seyri:
Bu hastalık nasıl teşhis edilir
Tarama:
Anti-HCV antikoru (ELISA): Tarama testi — pozitifse doğrulama gerekir
HCV-RNA (kantitatif PCR): Aktif enfeksiyonun doğrulanması — viral yük
İleri değerlendirme:
HCV genotip tayini: Tedavi seçimi için (Türkiye'de en sık genotip 1b)
Karaciğer fibrozis değerlendirmesi: FibroScan (transient elastografi) — non-invaziv; veya FIB-4/APRI skorları
Karaciğer biyopsisi: Artık nadiren gerekli (FibroScan sayesinde)
HCC taraması: Sirotik hastalarda her 6 ayda bir ultrason + AFP
Bildirim: Sağlık Bakanlığı'na bildirimi zorunludur.
Kimlere tarama yapılmalı: 1965–1985 arası doğanlar, IV ilaç kullanıcıları, hemodiyaliz hastaları, 1992 öncesi kan transfüzyonu alanlar, HIV pozitif bireyler, cezaevi popülasyonu
Mevcut tedavi yöntemleri
Doğrudan etkili antiviraller (DAA) — devrim niteliğinde tedavi:
Sofosbuvir/Velpatasvir (Epclusa): 12 hafta — pangenotipik (tüm genotipler). Kür oranı >%95
Glecaprevir/Pibrentasvir (Mavyret): 8–12 hafta — pangenotipik
Ledipasvir/Sofosbuvir (Harvoni): Genotip 1 için — 12 hafta
SVR (sustained virologic response): Tedavi bitiminden 12 hafta sonra HCV-RNA negatif = KÜR
Türkiye'de tedavi erişimi:
DAA tedavisi SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) tarafından karşılanmaktadır
Gastroenteroloji/hepatoloji uzmanları tarafından reçete edilir
FibroScan ve tedavi takibi referans hastanelerde yapılmaktadır
DSÖ 2030 hepatit eliminasyon hedefine yönelik ulusal strateji mevcuttur
Tedavi sonrası:
SVR sağlanan hastalarda reinfeksiyon mümkündür — risk faktörleri devam ediyorsa
Sirotik hastalarda HCC taraması SVR sonrası da devam etmelidir
Çoğu vaka erken teşhisle etkili bir şekilde tedavi edilir.
Kendinizi nasıl korursunuz
Aşı yoktur — korunma tedbirleri kritiktir:
Kan güvenliği: Türkiye'de tüm kan bağışları HCV açısından taranmaktadır (1996'dan bu yana)
Güvenli enjeksiyon uygulamaları: Tek kullanımlık iğne ve şırınga
IV ilaç kullanıcıları: Zarar azaltma programları (iğne değişim)
Sağlık çalışanları: Kesici-delici alet yaralanması protokolü
Dövme, piercing, akupunktur: Yalnızca steril ekipman kullanan lisanslı merkezlerde
Cinsel temas: HCV bulaş riski düşük; ancak HIV koinfeksiyonu veya travmatik cinsel temasta artar
Evrensel tarama: ≥18 yaş her bireye ömür boyu en az bir kez anti-HCV testi önerilir (CDC 2020).
Hazırlık en iyi korunmadır.
Seyahat edenlere öneriler:
Seyahat sırasında sterilizasyonu garanti edilmeyen tesislerde tıbbi işlem, dövme, piercing yaptırmaktan kaçının
Yüksek prevalanslı ülkelere (Mısır, Pakistan, Moğolistan) seyahatte dikkatli olun
İğne batması veya kan teması durumunda: Derhal tıbbi değerlendirme
Tıbbi turizm: Akredite tesisleri tercih edin
Seyahat sonrası: Risk maruziyeti sonrası 6–8 hafta sonra anti-HCV ve HCV-RNA testi.
İstatistikler ve coğrafi veriler
Türkiye: Prevalans ~%0,5–1,0 (Avrupa ortalamasının altı). En sık genotip: 1b (%70–80). Yüksek riskli gruplar: 1992 öncesi kan transfüzyonu alanlar, hemodiyaliz hastaları, IV ilaç kullanıcıları, cezaevi popülasyonu. Tahmini HCV pozitif birey sayısı: ~400.000–600.000 (çoğu tanı almamış). DAA tedavisi ile kür oranları >%95. DSÖ 2030 eliminasyon hedefi kapsamında Türkiye ulusal hepatit stratejisi yürütmektedir. Küresel: 50 milyon kronik HCV enfeksiyonu (DSÖ 2024).
En çok risk altında olan kimler
Enjeksiyon yoluyla uyuşturucu kullanımı (mevcut veya geçmiş), tarama öncesi dönemde kan ürünü alımı, güvenli olmayan tıbbi veya diş prosedürleri, sağlık kuruluşlarında iğne batması yaralanmaları, steril olmayan ekipmanla dövme veya piercing, HCV prevalansı yüksek ülkelere seyahat.
Olası komplikasyonlar
Komplikasyonlar:
Siroz: %15–30 (20–30 yılda) — alkol kullanımı ve HBV koinfeksiyonu riski artırır
Hepatoselüler karsinom (HCC): Sirotik hastalarda yıllık %1–4
Hepatik dekompansasyon: Asit, hepatik ensefalopati, variseal kanama — karaciğer nakli endikasyonu
Mikst kriyoglobulinemi: %40–60 hastada kriyoglobulin pozitifliği; %5–10'unda semptomatik vaskülit
Böbrek hastalığı: Membranoproliferatif glomerülonefrit
Lenfoma: Non-Hodgkin lenfoma riski 2–3 kat artmış
Mortalite: Tedavisiz kronik HCV: Karaciğerle ilişkili mortalite %15–20 (30 yılda).
Beklenen sonuçlar ve iyileşme
Tedavi ile: Doğrudan etkili antiviral ilaçlar (DAA) genotipten bağımsız olarak kronik HCV enfeksiyonlarının >%95'ini 8-12 haftada tedavi eder.
Tedavi olmadan: Akut enfeksiyonların %55-85'i kronikleşir. Bunlardan:
%15-30'u 20 yıl içinde siroz geliştirir.
Sirozlu hastaların yıllık %1-4'ünde hepatosellüler karsinom (HCC) gelişir.
Spontan iyileşme: Akut enfeksiyonların %15-45'i tedavisiz iyileşir.
Bu sayfadaki içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Sağlık sorunlarınız varsa nitelikli bir sağlık uzmanına başvurun. Medova bir tıbbi hizmet sağlayıcısı değildir.
Tam kullanım koşullarıRecent epidemiological data from the World Health Organization Global Health Observatory.
Source: WHO GHO OData ↗
And 11 more records
Source: WHO GHO OData ↗
This data is provided for informational purposes. Please consult official WHO sources for the most current information.
View WHO data source →Hangi aşıya ihtiyacınız olduğunu biliyor musunuz? Harika. Emin değil misiniz? Sadece gideceğiniz yeri söyleyin — uygun aşıları ve bir klinik bulalım. Ücretsiz, zorunluluk yok.