Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır — tıbbi tavsiye değildir
Ücretsiz aşı rehberi ve yakındaki klinik önerilerini alın — doğrudan e-postanıza.
Ne kadar ciddi?
Ölüm riski
Evet
Aşı mevcut mu?
Belirtilere kadar süre
Etkilenen ülkeler
Aktif salgınlar
KKK aşısına dahildir — seyahat öncesi 2 dozu doğrulayın. Tam aşılı gezginler için risk düşüktür. Salgınlar yakın temaslı ortamlarda (yurtlar, gemiler) meydana gelir. Ateşle birlikte tükürük bezlerinde şişlik gelişirse tıbbi değerlendirme yaptırın.
Ağırlıklı olarak tükürük bezlerini etkileyen viral enfeksiyon olup yüzde ağrılı şişliğe neden olur. KKK aşısı ile büyük ölçüde önlenebilir.
Kabakulak, Paramyxoviridae ailesine ait kabakulak virüsü tarafından oluşturulan akut viral bir enfeksiyondur. Parotis bezlerinin ağrılı şişmesi karakteristiktir. Solunum damlacıkları ile bulaşır. Genellikle kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır ancak orkitis, menenjit ve sağırlık gibi komplikasyonlara yol açabilir. KKK aşısı ile önlenebilir.
Kabakulak, Paramyxoviridae ailesinden Mumps rubulavirus'un neden olduğu akut viral bir enfeksiyon hastalığıdır. Hastalığın en belirgin özelliği parotis (kulak altı) bezlerinin ağrılı şişmesidir. Enfeksiyonların %30–40'ı asemptomatiktir. Puberte sonrası erkeklerde en ciddi komplikasyon orşit (%15–30), kadınlarda ooforit (%5) olarak görülür.
Türkiye'de kabakulak, Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) kapsamında KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) aşısıyla önlenmektedir. Ulusal Aşı Takvimine göre 1. doz 12. ayda, 2. doz 6 yaşında (ilkokul 1. sınıf) uygulanır. 2006 öncesi doğan ve aşısız olan yetişkinlerde sporadik vakalar görülebilir.
Kabakulak, Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında bildirimi zorunlu bir hastalıktır. Üniversite öğrenci yurtları ve askeri birlikler gibi toplu yaşam alanlarında salgın riski daha yüksektir.
Acil tıbbi müdahale gerektiren durumlar:
Şiddetli testis ağrısı (torsiyon ayırıcı tanısı — cerrahi acil)
Menenjit bulguları: Şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, fotofobi, kusma
Konvülsiyon veya bilinç değişikliği (ensefalit)
İşitme kaybı
Şiddetli karın ağrısı (pankreatit)
112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
En yaygın belirti ve semptomlar
Kuluçka süresi: 12–25 gün (ortalama 16–18 gün)
Tipik seyir:
Parotit: Tek taraflı başlayıp %70–80 vakada iki taraflı olan ağrılı parotis şişliği
Çiğneme ve yutma güçlüğü; asidik yiyeceklerle ağrı artışı
Hafif ateş, halsizlik, baş ağrısı, miyalji
Submandibüler ve sublingual bezler de tutulabilir
Komplikasyonlarla ilişkili semptomlar:
Orşit (%15–30, puberte sonrası erkekler): Şiddetli testis ağrısı ve şişliği, ateş
Aseptik menenjit (%1–10): Baş ağrısı, ense sertliği, fotofobi
Pankreatit (%2–5): Epigastrik ağrı, bulantı, kusma
Ensefalit (1/6.000): Bilinç değişikliği, konvülsiyon
Sensorinöral işitme kaybı (1/20.000): Genellikle tek taraflı, kalıcı olabilir
Belirtileri bilmek, hızlı müdahale için ilk adımdır.
Tipik hastalık seyri:
Asemptomatik enfeksiyon: Kabakulak enfeksiyonlarının %20–30'u subkliniktir. Diğer %40–50'si yalnızca nonspesifik solunum yolu semptomları ile başvurur.
Bu hastalık nasıl teşhis edilir
Klinik tanı: Bilateral veya unilateral parotis şişliği + ateş + temas öyküsü ile klinik tanı konabilir.
Laboratuvar doğrulama:
RT-PCR: Stensen kanalı sürüntüsü (parotis kanalından) — en yüksek sensitivite, özellikle aşılı bireylerde
Kabakulak IgM antikoru (ELISA): Semptom başlangıcından itibaren pozitifleşir; aşılı bireylerde yanlış negatif olabilir
Çift serum IgG: ≥4 kat titre artışı
Viral kültür: Tükürük, idrar, BOS
Bildirim: Her doğrulanmış veya şüpheli vaka il/ilçe sağlık müdürlüğüne bildirilmelidir.
Mevcut tedavi yöntemleri
Tedavi — destek tedavisi:
Semptom başlangıcından itibaren 5 gün izolasyon (solunum yolu izolasyonu)
Analjezikler ve antipiretikler (parasetamol, ibuprofen)
Parotis bezi üzerine sıcak veya soğuk kompres
Yumuşak diyet; asidik yiyecek ve içeceklerden kaçınma
Yeterli hidrasyon
Orşit tedavisi:
Yatak istirahati, skrotum elevasyonu ve destek
Non-steroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ)
Ağrı kontrolü; şiddetli vakalarda kısa süreli kortikosteroid düşünülebilir
Pankreatit tedavisi:
Çoğu vaka erken teşhisle etkili bir şekilde tedavi edilir.
Kendinizi nasıl korursunuz
Aşılama: KKK aşısı: 2 doz. Tek doz etkinliği %78, iki doz etkinliği %88.
Ulusal Aşı Takvimi (GBP):
Salgın durumunda:
Üçüncü doz KKK önerilir (CDC/ACIP önerisi)
Aşısız temaslılara 72 saat içinde KKK aşısı
Yetişkinler:
1980 sonrası doğan ve aşı öyküsü belirsiz kişiler: En az 1 doz
Sağlık çalışanları: 2 doz veya seropozitivite kanıtı
Hazırlık en iyi korunmadır.
Seyahat öncesi:
2 doz KKK aşısı olduğunuzdan emin olun
Toplu yaşam alanlarında (öğrenci yurtları, hostel) risk daha yüksektir
Öğrenci değişim programlarına katılanlar özellikle dikkatli olmalıdır
Erkek yetişkinler: Orşit riski nedeniyle aşı durumu mutlaka kontrol edilmelidir
İstatistikler ve coğrafi veriler
Türkiye'de KKK aşısının ulusal takvime dahil edilmesiyle (2006 sonrası 2. doz eklenmesi) kabakulak insidansı belirgin şekilde azalmıştır. Sporadik vakalar ve küçük salgınlar özellikle üniversite öğrenci yurtları, askeri birlikler ve aşısız yetişkin popülasyonlarda görülmektedir. 2006 öncesi doğan kohortlarda bağışıklık boşluğu mevcuttur. DSÖ Avrupa Bölgesi genelinde kabakulak vakaları bildirilmeye devam etmektedir.
En çok risk altında olan kimler
Aşılanmamış veya eksik aşılı olma, toplu yaşam alanları (üniversite yurtları, askeri kışlalar), aşı bağışıklığının azalması (KKK sonrası 10–15 yılda koruma düşebilir). Post-pubertal yaş: komplikasyon riski (orkitis, ooforit) önemli ölçüde artar.
Olası komplikasyonlar
Komplikasyonlar:
Orşit (%15–30, puberte sonrası erkekler): Tutulan testiste atrofi %50; bilateral orşitte infertilite riski artar ancak nadir (%1–2)
Ooforit (%5, puberte sonrası kadınlar): Genellikle fertiliteyi etkilemez
Aseptik menenjit (%1–10): Genellikle iyi prognozlu, kendiliğinden düzelir
Ensefalit (1/6.000): Mortalite %1–2; nörolojik sekel olabilir
Sensorinöral işitme kaybı (1/20.000): Genellikle tek taraflı, kalıcı olabilir
Pankreatit (%2–5): Nadiren kronikleşir
Artrit: Özellikle genç erkeklerde
Gebelikte kabakulak: 1. trimesterde spontan düşük riski artabilir (teratojenite kanıtlanmamıştır)
Mortalite: 1,6–3,8/10.000 vaka. Modern tıbbi bakımla çok düşüktür.
Beklenen sonuçlar ve iyileşme
Genel: Mükemmel prognoz. VÖO ~%0,01. Büyük çoğunlukta kendini sınırlar.
Komplikasyonlar:
Orşit (testis iltihabı): puberte sonrası erkeklerin %15–30'u. Orşit vakalarının %15–30'unda bilateral. Subfertilite nadirdir (<%5); tam kısırlık son derece nadirdir.
Ooforit: puberte sonrası kadınların %5'i.
Aseptik menenjit: %1–10 (genellikle iyi huylu, 3–10 günde düzelir).
Sensorinöral sağırlık: 20.000'de 1 (genellikle tek taraflı, kalıcı olabilir).
Pankreatit: %4 (genellikle hafif, kendini sınırlar).
Bağışıklık: Doğal enfeksiyon sonrası ömür boyu. Aşı kaynaklı bağışıklık zamanla azalabilir (aşılı popülasyonlardaki salgınlara katkıda bulunan ikincil aşı başarısızlığı).
Bu hastalık aşıyla önlenebilir. Etkili koruma mevcuttur.
Seyahatinizden önce önerilen aşı takvimi hakkında bir seyahat sağlığı uzmanıyla konuşun.
Aşı kliniği bul →Bu sayfadaki içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Sağlık sorunlarınız varsa nitelikli bir sağlık uzmanına başvurun. Medova bir tıbbi hizmet sağlayıcısı değildir.
Tam kullanım koşullarıRecent epidemiological data from the World Health Organization Global Health Observatory.
Source: WHO GHO OData ↗
This data is provided for informational purposes. Please consult official WHO sources for the most current information.
View WHO data source →Hangi aşıya ihtiyacınız olduğunu biliyor musunuz? Harika. Emin değil misiniz? Sadece gideceğiniz yeri söyleyin — uygun aşıları ve bir klinik bulalım. Ücretsiz, zorunluluk yok.