Chikungunya aşısı (Ixchiq, Valneva), canlı atenüe chikungunya virüsü (CHIKV-LR2006-OPY1 suşu) içeren tek dozluk bir aşıdır. 2023 yılında ABD FDA tarafından onaylanan ilk chikungunya aşısıdır. Chikungunya, Togaviridae ailesinden chikungunya virüsünün neden olduğu, Aedes sivrisinekleri aracılığıyla bulaşan akut bir viral artrittir. Hastalık yüksek ateş ve şiddetli eklem ağrısı ile karakterizedir; eklem ağrısı aylarca hatta yıllarca sürebilir. Türkiye'de chikungunya endemik değildir; ancak Akdeni
Chikungunya aşısı (Ixchiq, Valneva), canlı atenüe chikungunya virüsü (CHIKV-LR2006-OPY1 suşu) içeren tek dozluk bir aşıdır. 2023 yılında ABD FDA tarafından onaylanan ilk chikungunya aşısıdır.
Chikungunya, Togaviridae ailesinden chikungunya virüsünün neden olduğu, Aedes sivrisinekleri aracılığıyla bulaşan akut bir viral artrittir. Hastalık yüksek ateş ve şiddetli eklem ağrısı ile karakterizedir; eklem ağrısı aylarca hatta yıllarca sürebilir.
Türkiye'de chikungunya endemik değildir; ancak Akdeniz kıyılarında Aedes albopictus vektörünün bulunması gelecekte yerel bulaşma riskini artırmaktadır. Endemik bölgelere (Güneydoğu Asya, Hint Okyanusu adaları, Karayipler, Orta/Güney Amerika, Afrika) seyahat eden Türk vatandaşları risk altındadır.
Seyahat endikasyonu: Chikungunya endemik/epidemik bölgelere seyahat eden ≥18 yaş bireyler. Özellikle salgın dönemlerinde yüksek riskli destinasyonlara gidenler.
Yüksek riskli destinasyonlar: Hindistan, Tayland, Filipinler, Brezilya, Dominik Cumhuriyeti, Reunion, Mauritius.
Mesleki endikasyon: CHIKV ile çalışan laboratuvar personeli.
Türkiye'de erişim: Chikungunya aşısı Türkiye'de henüz rutin kullanımda değildir; seyahat tıbbı merkezleri aracılığıyla erişim sınırlı olabilir.
Mutlak kontrendikasyonlar:
Önceki doza veya bileşene karşı ciddi alerjik reaksiyon
Ciddi immün yetmezlik (canlı aşı)
Gebelik (canlı aşı)
Göreceli kontrendikasyonlar:
Emzirme: Sınırlı veri; risk/yarar değerlendirmesi
18 yaş altı: Henüz onay yok
Orta veya ağır akut hastalık
Çok yaygın (>%10): Baş ağrısı (%31). Halsizlik (%28). Miyalji (%24). Artralji (%18). Ateş (%14). Enjeksiyon yerinde ağrı (%12).
Yaygın (%1-10): Bulantı. Döküntü.
Nadir: Ciddi eklem ağrısı (aşı ilişkili artralji, chikungunya benzeri; süresi genellikle kısa).
Yan etkiler genellikle 1-3 gün içinde düzelir. Aşı virüsü atenüe olduğundan hastalık şiddeti çok düşüktür.
Doz: Tek doz 0,5 mL İM (deltoid). ≥18 yaş.
Zamanlama: Seyahatten en az 2 hafta önce.
Rapel: Henüz rapel önerisi belirlenmemiştir.
Saklama: Dondurulmuş (-20 °C). Çözdürüldükten sonra 6 saat içinde kullanılmalıdır.
Serokonversiyon: Tek dozdan 28 gün sonra %98,9 serokonversiyon (nötralizan antikor ≥1:150).
Klinik etkinlik: Faz 3 çalışmasında viremik chikungunya'ya karşı etkinlik verileri henüz tam olarak olgunlaşmamıştır; onay immünobridging verileriyle yapılmıştır.
Koruma süresi: 12 ay takip verilerinde %96 seropozitivite korunmaktadır. Uzun vadeli veriler birikmektedir.
Tek doz avantajı: Seyahat aşılamasında tek dozluk program pratik avantaj sağlar.
Diğer canlı aşılar: Aynı gün veya ≥4 hafta arayla uygulanmalıdır.
İnaktive aşılar: Herhangi bir zamanda uygulanabilir.
İmmünosüpresif ilaçlar: Canlı aşı kontrendikasyonu geçerlidir.
Pregnancy: Ixchiq® (live attenuated) is contraindicated during pregnancy. In animal studies, chikungunya vaccine virus was detected in fetal tissues. Women of childbearing potential should avoid pregnancy for at least 30 days after vaccination. If a pregnant woman is inadvertently vaccinated, she should be counseled about the potential risks. Natural chikungunya infection during pregnancy, particularly near delivery, can cause severe neonatal disease — risk–benefit assessment for travel to highly endemic areas should be discussed.
Breastfeeding: There are no data on the presence of Ixchiq® vaccine virus in human milk, its effects on the breastfed infant, or its effects on milk production. As a live attenuated vaccine, a theoretical risk of vaccine virus transmission to the infant via breast milk exists. The decision to vaccinate breastfeeding women should consider the risk of chikungunya exposure, the benefits of breastfeeding, and the potential risks to the infant. Consult with a healthcare provider for individual assessment.
Pediatric use: Ixchiq® is approved for adults aged ≥18 years only. Safety and efficacy in children and adolescents under 18 have not been established. Pediatric clinical trials are ongoing. Children traveling to chikungunya-endemic areas should rely on mosquito bite prevention measures (DEET-containing repellents approved for children ≥2 months, permethrin-treated clothing, bed nets). Chikungunya in neonates (peripartum transmission) can be severe, including encephalopathy and hemorrhagic complications.
Older adults (≥65 years): Ixchiq® is approved for adults ≥18 years without an upper age limit. Older adults traveling to chikungunya-endemic areas may benefit from vaccination as chikungunya infection in the elderly is associated with more severe and prolonged joint symptoms (chronic arthralgia lasting months to years). Immunogenicity data in adults ≥65 suggest adequate seroconversion rates, though antibody titers may be lower than in younger adults. As a live attenuated vaccine, it is contraindicated in immunocompromised older adults.
Gebelik: Aşılamadan sonra en az 30 gün gebelik planlanmamalıdır.
Sivrisinek korunması: Aşılama, sivrisinek kovucu kullanımıyla desteklenmelidir.
Sınırlı veri: Uzun vadeli etkinlik ve güvenlik verileri henüz birikmektedir.
Saklama: -20 °C (dondurulmuş). Çözdürüldükten sonra +2…+8 °C'de 6 saat.
| Doz | Marka | Öncekinden gün | Yaş aralığı |
|---|---|---|---|
| Doz 1 | Ixchiq | — | 18 yıl+ |
Hangi aşıya ihtiyacınız olduğunu biliyor musunuz? Harika. Emin değil misiniz? Sadece gideceğiniz yeri söyleyin — uygun aşıları ve bir klinik bulalım. Ücretsiz, zorunluluk yok.
Bu sayfadaki içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Sağlık sorunlarınız varsa nitelikli bir sağlık uzmanına başvurun. Medova bir tıbbi hizmet sağlayıcısı değildir.
Tam kullanım koşulları