Świnka

Typowy przebieg choroby:

1. Okres inkubacji: 16–18 dni (zakres 12–25 dni).
2. Faza prodromalna (1–2 dni): Niska gorączka, złe samopoczucie, ból głowy, bóle mięśni, brak apetytu.
3. Zapalenie ślinianki przyusznej (szczyt w dniu 2–3, czas trwania 5–10 dni): Jednostronny, następnie często obustronny obrzęk ślinianki przyusznej. Ból nasilany przez żucie lub jedzenie kwaśnych pokarmów. Ból ucha. Szczyt obrzęku w dniu 2–3, następnie stopniowe ustępowanie.
4. Okno powikłań (dni 5–14): Zapalenie jądra rozwija się zwykle 4–8 dni po początku zapalenia ślinianki. Zapalenie opon może wystąpić przed, w trakcie lub po zapaleniu ślinianki.
5. Wyzdrowienie: Zapalenie ślinianki ustępuje w ciągu 7–10 dni. Zapalenie jądra ustępuje w ciągu 1–2 tygodni.

Zakażenie bezobjawowe: 20–30% zakażeń świnką przebiega subklinicznie. Kolejne 40–50% prezentuje się jedynie niespecyficznymi objawami ze strony układu oddechowego.

Rozpoznanie kliniczne potwierdza się na podstawie obrzęku ślinianek u niezaszczepionej osoby z narażeniem epidemiologicznym. Potwierdzenie laboratoryjne:

• Serologia: wykrywanie IgM (dodatnie od 5. dnia objawów)

• RT-PCR z wymazu z jamy ustnej lub moczu — najczulsza metoda w pierwszych 5 dniach

• Hodowla wirusowa: laboratoria referencyjne Świnkę należy podejrzewać u osób zaszczepionych z zapaleniem ślinianek w trakcie epidemii.

• Upewnij się, że masz 2 dawki MMR przed podróżą do regionów z aktywnymi epidemiami.

• Ryzyko wzrasta w miejscach bliskiego kontaktu: obozy, pielgrzymki (Hadżdż), uczelnie.

• Podejrzany przypadek świnki należy zgłosić do miejscowych służb sanitarnych.

• Podróżni w obszarach epidemii mogą rozważyć trzecią dawkę MMR, jeśli ostatnia dawka była >3 lata temu.

Przed wprowadzeniem szczepień świnka była chorobą endemiczną na całym świecie, szczyt zachorowań w wieku 5–9 lat. Szczepionka MMR zredukowała zapadalność o >99% w krajach o wysokim poziomie wyszczepienia. Epidemie nadal dotyczą osób zaszczepionych w miejscach bliskiego kontaktu (uczelnie, wojsko, obozy sportowe), co sugeruje zanikanie odporności po 10–15 latach.

Ogólnie: Doskonałe rokowanie. CFR ~0,01%. Samoograniczająca się w zdecydowanej większości.

Powikłania:

• Zapalenie jądra (orchitis): 15–30% mężczyzn po okresie dojrzewania. Obustronne w 15–30% przypadków zapalenia jądra. Obniżona płodność jest rzadka (<5%); pełna bezpłodność jest niezwykle rzadka.

• Zapalenie jajnika (oophoritis): 5% kobiet po okresie dojrzewania.

• Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 1–10% (zwykle łagodne, ustępuje w 3–10 dni).

• Głuchota czuciowo-nerwowa: 1 na 20 000 (zwykle jednostronna, może być trwała).

• Zapalenie trzustki: 4% (zwykle łagodne, samoograniczające się).

Odporność: Dożywotnia po naturalnym zakażeniu. Odporność poszczepienna może zanikać (wtórna nieskuteczność szczepienia przyczyniająca się do epidemii w populacjach szczepionych).