Wannan shafin yana aiwatar da ayyuka na asali kuma bai shirya don amfanin marasa lafiya ba tukuna.
Alurar MMR (Measles, Mumps, Rubella) alura ce mai rai da aka raunata wacce ke ba da kariya daga cututtuka uku: kyanda (measles), mumps (ciwon kumburin kumatu), da rubella (cutar jan fata ta Jamus). A Nijeriya, jadawalin NPI na amfani da alurar Measles kadai (monovalent) a watanni 9, amma WHO na ba da shawarar kasashe su yi amfani da MMR don kara kariya. Kyanda har yanzu yana daga cikin babban abin da ke kashe yara a Nijeriya — NCDC na ruwaito barkewar kyanda akai-akai a jihohi daban-daban. Rube
Alurar MMR (Measles, Mumps, Rubella) alura ce mai rai da aka raunata wacce ke ba da kariya daga cututtuka uku: kyanda (measles), mumps (ciwon kumburin kumatu), da rubella (cutar jan fata ta Jamus). A Nijeriya, jadawalin NPI na amfani da alurar Measles kadai (monovalent) a watanni 9, amma WHO na ba da shawarar kasashe su yi amfani da MMR don kara kariya.
Kyanda har yanzu yana daga cikin babban abin da ke kashe yara a Nijeriya — NCDC na ruwaito barkewar kyanda akai-akai a jihohi daban-daban. Rubella kuma tana da muhimmanci saboda idan mace mai juna biyu ta kamu da ita, tana iya haifar da nakasar jariri (Congenital Rubella Syndrome, CRS).
NPHCDA na aiki don gabatar da allura ta biyu na Measles (MCV2) ko MMR a cikin jadawalin NPI don kara kariya — a halin yanzu, jadawalin na ba da MCV1 kawai a watanni 9.
Wadanda ya kamata su samu alurar MMR:
Yara:
Allura ta 1: Watanni 9-12 (a Nijeriya, MCV1 a watanni 9)
Allura ta 2 (MCV2): Watanni 15-18 ko shekaru 4-6 — WHO ta ba da shawarar amma Nijeriya ba ta gabatar da wannan a NPI ba tukuna
Manya da ba su da kariya: Mutanen da ba su taba samun alurar Measles/MMR ba kuma ba su taba kamuwa da cututtukan ba.
Mata masu shirin daukar ciki: Ya kamata su tabbatar cewa suna da kariya daga Rubella kafin daukar ciki. Sai a jira akalla wata 1 bayan allura kafin daukar ciki.
Ma'aikatan kiwon lafiya: Dole ne su samu allura 2 na MMR ko kuma tabbacin kariya ta hanyar gwajin jini.
Matafiya: Duk wanda ke tafiya kasashen waje ya kamata ya tabbatar cewa yana da isassun allurar Measles/MMR.
A lokacin barkewar kyanda: NCDC na gudanar da yakin rigakafin gaggawa — musamman a sansanonin 'yan gudun hijira da yankunan da ba su da isassun allurar.
Ba a ba da alurar MMR ga wadannan mutane ba:
Mata masu juna biyu: MMR alura ce mai rai — ba a ba da ita a lokacin juna biyu. Sai a jira akalla wata 1 bayan allura kafin daukar ciki.
Masu matsanancin raunin garkuwar jiki: Masu cutar kanjamau tare da CD4 kasa da 200, masu shan chemotherapy, masu dashen gabobi da ke shan anti-rejection drugs.
Mutanen da suka samu jini ko immunoglobulin: Sai a jira watanni 3-11 (ya danganta da nau'in product) kafin shan MMR.
Matsanancin rashin lafiyar neomycin ko gelatin: Wadannan abubuwa ne da ke cikin alurar.
Yara kasa da watanni 6: Ba a ba da su alurar.
MUHIMMI — KARYA CE: Ba gaskiya ba ne cewa MMR na haifar da autism. Binciken kimiyya da aka yi a duniya — ciki har da binciken da ya hada yara fiye da miliyan 1.2 — ya tabbatar da cewa BABU wata alaka tsakanin MMR da autism. WHO, CDC, NCDC, da duk hukumomin kiwon lafiya na duniya sun tabbatar da haka.
Sakamako na alurar MMR:
Sakamako na yau da kullum (masu sauki):
Zafin wurin allura (10%)
Zazzabi mai sauki zuwa matsakaici, kwanaki 6-12 bayan allura (5-15%)
Dan hawan fata (rash) — kwanaki 7-12 bayan allura (5%)
Kumburin kwayar lymph (kasa da 5%)
Ciwon gidauniyoyi na dan lokaci (kasa da 25% — daga rubella component)
Sakamako marasa yawa:
Kumburin kumatu (mumps parotitis) mai sauki — 1-2%
Thrombocytopenia (raguwar platelet) — 1 cikin 25,000; yawanci tana warwarewa
Sakamako masu tsanani (da wuya sosai):
Febrile seizures — 1 cikin 3,000 (ba sa haifar da farfadiya ta dindindin)
Anaphylaxis — 1 cikin miliyan
Encephalitis — kasa da 1 cikin miliyan (kwatanta da 1 cikin 1,000 daga cutar kyanda da kanta)
Bayani: Hadarin daga cututtukan kyanda, mumps, da rubella sun fi hadarin alurar da nisa. A Nijeriya, kyanda na ci gaba da kashe yara — alurar na ceton rayuka.
Yadda ake ba da alurar MMR:
Hanyar ba da allura: Karkashin fata (subcutaneous injection), yawanci a saman hannun hagu.
Jadawali (WHO):
MCV1: Watanni 9-12
MCV2: Watanni 15-18 ko shekaru 4-6
NPI na Nijeriya (a halin yanzu):
MCV1 (Measles monovalent): Watanni 9 — tare da Yellow Fever
MCV2: Ba a gabatar da shi ba tukuna a jadawalin NPI
Adadin: 0.5 mL, karkashin fata.
Ajiye alurar:
2-8°C (ko -20°C ga ajiya na tsawon lokaci)
Kare daga haske
Bayan an hade ta da diluent, yi amfani cikin awanni 6
NPHCDA na aiki tare da WHO, UNICEF, da Gavi don:
Gabatar da MMR a maimakon measles monovalent
Gabatar da MCV2 a cikin jadawalin NPI
Wadannan matakai za su kara kariya daga kyanda, mumps, da rubella a Nijeriya
Ingancin alurar MMR:
Bayan allura daya (MCV1):
Measles: 85-95% kariya (idan aka ba da ita a watanni 9: 85%; a watanni 12: 95%)
Mumps: 78-85% kariya
Rubella: 95-100% kariya
Bayan allura biyu (MCV1 + MCV2):
Measles: 97-99% kariya
Mumps: 88-95% kariya
Rubella: >99% kariya
Tsawon kariya:
Measles da Rubella: Kariya na dawwama tsawon rayuwa a yawancin mutane
Mumps: Kariya na iya raguwa bayan shekaru 10-15 a wasu mutane
A Nijeriya:
Tare da MCV1 kawai a watanni 9, kariya daga kyanda ita ce kusan 85%
Wannan na nufin cewa 15% na yara ba sa samun kariya — su ne wadanda ke ci gaba da yaduwar kyanda
Gabatar da MCV2 zai kara kariya zuwa kusan 97% — wannan zai taimaka sosai wajen kawar da kyanda
WHO ta ce: Don kawar da kyanda, dole ne kariya ta kai 95% a al'umma. Nijeriya na bukatar MCV2 don cimma wannan matsayi.
Mu'amalar alurar MMR da wasu magunguna:
Wasu allurar masu rai: Idan ba a ba su a rana guda ba, sai a jira akalla kwanaki 28. A NPI na Nijeriya, ana ba da MCV1 tare da Yellow Fever a watanni 9 — wannan ya dace.
Immunoglobulin da jini: Sai a jira watanni 3-11 bayan karbar jini ko immunoglobulin kafin shan MMR. Amma idan an riga an ba da MMR, sai a jira makonni 2 kafin ba da immunoglobulin.
Tuberculin skin test (TST/Mantoux): MMR na iya rage reaction na TST na dan lokaci. Sai a yi TST a rana guda da MMR ko a jira makonni 4-6 bayan MMR.
Magunguna masu rage garkuwar jiki: Sai a daina su akalla makonni 4 (corticosteroids) ko watanni 3-6 (chemotherapy, biologic agents) kafin ba da MMR.
Pregnancy: CONTRAINDICATED — live vaccine.
MMR vaccine is a live attenuated vaccine and is contraindicated during pregnancy.
Women should avoid conception for 4 weeks after MMR vaccination.
Inadvertent vaccination during pregnancy is NOT an indication for termination — no cases of congenital rubella syndrome have been reported following inadvertent vaccination of pregnant women (CDC, WHO).
Pre-conception: check rubella immunity (anti-rubella IgG) and vaccinate non-immune women before pregnancy.
Post-partum: vaccinate rubella-seronegative women before hospital discharge.
Breastfeeding: Safe.
MMR vaccine is safe during breastfeeding. Rubella vaccine virus may be excreted in breast milk and transmitted to the infant, but this does not cause disease and is not a reason to defer vaccination. CDC and WHO recommend post-partum MMR for susceptible breastfeeding mothers.
Pediatric use:
Routine schedule: Dose 1 at 12–15 months, Dose 2 at 4–6 years.
Minimum age: 6 months (for international travel to measles-endemic areas — counts as dose 0; repeat standard 2-dose series from 12 months).
HIV-positive children with CD4 ≥15% should receive MMR (recommendation from WHO and ACIP).
Available as MMR (M-M-R II, Priorix) or MMRV (ProQuad — includes varicella; approved from 12 months to 12 years).
MMRV at dose 1: slightly increased risk of febrile seizures (1 extra per 2,300–2,600 doses) compared to separate MMR + V.
Geriatric use:
Adults born before 1957 are generally considered immune to measles and mumps (through natural infection).
However, serological testing may be warranted for healthcare workers or travelers regardless of birth year.
No upper age limit for MMR vaccination in susceptible adults.
Immune response is adequate in healthy elderly adults. Live vaccine caution applies to severely immunocompromised elderly.
Matakan kariya:
Allura ta biyu (MCV2) na da muhimmanci: 5-15% na mutanen da suka samu allura daya ba sa samun cikakkiyar kariya. Allura ta biyu na kama yawancin wadanda ba su samu kariya daga allura ta farko ba — shi ya sa WHO ke ba da shawarar allura 2.
Rigakafin CRS (Congenital Rubella Syndrome):
Mata masu shirin daukar ciki ya kamata su yi gwajin rubella immunity
Idan ba su da kariya, sai su samu MMR kuma su jira wata 1 kafin daukar ciki
CRS na haifar da nakasar ido, kunne, zuciya, da kwakwalwa a jarirai
A Nijeriya:
NPHCDA na aiki don gabatar da MCV2 a cikin jadawalin NPI
Yakin SIAs (Supplementary Immunization Activities) na Measles na taimakawa wajen kara kariya
NCDC na sa ido kan cutar kyanda ta hanyar case-based surveillance
Bayan mu'amala da kwayar cutar kyanda: Ana iya ba da MMR cikin awanni 72 bayan mu'amala don hana ko rage tsanani cutar.
| Allura | Alama | Kwanaki daga na baya | Kewayon shekaru |
|---|---|---|---|
| Allura 1 | M-M-R II | — | 1 shekaru+ (max: 1 shekaru) |
| Allura 1 | Priorix | — | 1 shekaru+ (max: 1 shekaru) |
| Allura 2 | M-M-R II | 1095d | 4 shekaru+ (max: 6 shekaru) |
| Allura 2 | Priorix | 1095d | 4 shekaru+ (max: 6 shekaru) |
Kun san allurar rigakafin da kuke bukata? Da kyau. Ba ku sani ba? Ku gaya mana inda kuke tafiya — za mu nemo allurar da ta dace da asibiti. Kyauta, ba tare da wani hakki ba.
Abun ciki a wannan shafin don bayani da ilimi ne kawai. Ba ya zama shawarar likita, gano cuta, ko shawarwarin magani ba. Idan kuna da damuwar lafiya, tuntuɓi ƙwararren ma’aikacin lafiya. Medova ba mai ba da sabis na likitanci ba ne.
Cikakkun sharuɗɗan amfani