Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır — tıbbi tavsiye değildir
Ücretsiz aşı rehberi ve yakındaki klinik önerilerini alın — doğrudan e-postanıza.
Ne kadar ciddi?
Ölüm riski
Evet
Aşı mevcut mu?
Belirtilere kadar süre
Etkilenen ülkeler
Aktif salgınlar
Risk en yüksek Güney Asya, Sahra Altı Afrika ve Güneydoğu Asya'nın bazı bölgelerindedir. Aşılama riski %50-80 azaltır. Yiyecek ve su konusunda önlem alın. 3 günden uzun süren sürekli yüksek ateş (>38,5°C) için tıbbi yardım alın.
Salmonella Typhinin neden olduğu sistemik bakteriyel enfeksiyon olup sürekli yüksek ateş ve bakteriyemi ile karakterizedir.
Belirtiler | Sıklık | Şiddet | Başlangıç |
|---|---|---|---|
| Ateş | 99% | Orta | Erken dönem |
| Baş ağrısı | 80% | Hafif | Erken dönem |
| Halsizlik | 75% | Hafif | Erken dönem |
| Titreme | 55% | Hafif | Erken dönem |
| Yorgunluk | 65% | Hafif | Erken dönem |
| İştahsızlık | 70% | Hafif | Erken dönem |
| Miyalji | 60% | Hafif | Erken dönem |
| Bradikardi | 40% | Hafif | Doruk dönem |
| Hepatomegali | 55% | Hafif | Doruk dönem |
| Yüksek ateş | 97% | Ağır | Doruk dönem |
| Makülopapüler döküntü | 20% | Hafif | Doruk dönem |
| Splenomegali | 40% | Hafif | Doruk dönem |
| Karın ağrısı | 50% | Hafif | Doruk dönem |
| Şişkinlik | 30% | Hafif | Doruk dönem |
| Kabızlık | 35% | Hafif | Doruk dönem |
| Dehidratasyon | 30% | Orta | Doruk dönem |
| İshal | 40% | Hafif | Doruk dönem |
| Bulantı | 25% | Hafif | Doruk dönem |
| Kusma | 20% | Hafif | Doruk dönem |
| Koyu idrar | 15% | Hafif | Doruk dönem |
| Bilinç bulanıklığı | 15% | Ağır | Geç dönem |
| Kilo kaybı | 30% | Orta | Geç dönem |
| Kanlı dışkı | 4% | Ağır | Geç dönem |
Kontamine yiyecek ve su yoluyla yayılan bakteriyel enfeksiyon.
Tifo (tifo humması), Salmonella enterica serotip Typhi'nin neden olduğu sistemik bir enfeksiyon hastalığıdır. Fekal-oral yolla bulaşır (kontamine su ve yiyecekler). Güney Asya ve Afrika'da endemiktir. Artan antibiyotik direnci ciddi bir endişe kaynağıdır — Pakistan'da 2016'dan bu yana yaygın ilaç dirençli (XDR) suşlar tespit edilmektedir.
Türkiye'de tifo vakaları nadirdir; ancak güneydoğu illerinde ve hijyen koşullarının yetersiz olduğu bölgelerde sporadik vakalar görülebilir. Endemik bölgelere (Güney Asya, Afrika) seyahat edenler risk altındadır. Tifo aşısı Türkiye'de rutin aşı takviminde yer almaz ancak seyahat aşısı olarak mevcuttur.
Bildirimi zorunlu bir hastalıktır.
Acil durum belirtileri:
Ani, şiddetli karın ağrısı (intestinal perforasyon — cerrahi acil)
Gastrointestinal kanama (kanlı veya katran renkli gaita)
Bilinç bulanıklığı, deliryum (tifoid ensefalopati)
Şok bulguları: Düşük tansiyon, soğuk ekstremiteler, taşikardi
Derhal 112'yi arayın.
En yaygın belirti ve semptomlar
Kuluçka süresi: 6–30 gün (ortalama 8–14 gün)
1. hafta:
Basamak şeklinde yükselen ateş (her gün biraz daha yüksek)
Baş ağrısı, halsizlik, miyalji
Göreceli bradikardi (Faget işareti) — ateşle orantısız düşük nabız
2. hafta:
Ateş plateau'ya ulaşır (39–40°C, sürekli)
Karın ağrısı, distansiyon
Kabızlık (ishalden daha sık — özellikle erişkinlerde)
Roze lekeleri (rose spots): Göğüs ve karında soluk pembe maküller (%10–30)
Splenomegali, hepatomegali
Tifoid durumu (status typhosus): Bilinç bulanıklığı, apati — ağır vakalarda
3. hafta (tedavisiz):
Komplikasyonlar: İntestinal perforasyon, kanama
Şok, çoklu organ yetmezliği
Belirtileri bilmek, hızlı müdahale için ilk adımdır.
Tipik hastalık seyri (tedavisiz):
Antibiyotik ile: Genellikle 3–5 gün içinde ateş düşüşü. 2–4 haftada tam iyileşme.
Bu hastalık nasıl teşhis edilir
Laboratuvar:
Kan kültürü: Altın standart — sensitivite %40–80 (antibiyotik öncesi daha yüksek)
Kemik iliği kültürü: En yüksek sensitivite (%90+) — antibiyotik alsa bile pozitif olabilir
Widal testi: Türkiye'de yaygın kullanılır ancak spesifisitesi düşüktür — tek başına tanısal değildir
Dışkı kültürü: 2–3. haftadan itibaren pozitifleşir; taşıyıcı taramasında kullanılır
Antibiyotik duyarlılık testi zorunludur (artan direnç nedeniyle)
Bildirim: Sağlık Bakanlığı'na bildirimi zorunludur.
Mevcut tedavi yöntemleri
Antibiyotik tedavisi:
Azitromisin: 1 g tek doz veya 500 mg/gün 5–7 gün — komplike olmayan vakalarda
Seftriakson IV: Ağır/komplike vakalar, MDR suşlar
Florokinolonlar (siprofloksasin): Asya kökenli suşlarda yüksek direnç — Güney Asya seyahati sonrası kullanılmamalı
Deksametazon IV: Tifoid durumu/şokta (mortaliteyi azaltır)
İntestinal perforasyon: Cerrahi acil — laparotomi
Kronik taşıyıcılık (%1–5):
Çoğu vaka erken teşhisle etkili bir şekilde tedavi edilir.
Kendinizi nasıl korursunuz
Aşılama — seyahat aşısı olarak:
Typhim Vi (polisakkarit): Tek doz IM, 2 yaş üstü. 2 yılda bir rapel
Ty21a (oral canlı aşı): 4 kapsül (gün aşırı). 5 yaş üstü. 5 yılda bir rapel
Türkiye'de rutin aşı takviminde yer almaz
Gıda ve su hijyeni:
"Pişir, kaynat, soy ya da unut" kuralı
Şişe suyu veya kaynatılmış su kullanın
Sokak yiyeceklerinde dikkatli olun
Hazırlık en iyi korunmadır.
Seyahat öncesi:
Endemik bölgelere (Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Afrika) seyahat öncesi tifo aşısı önerilir
Gıda ve su hijyenine dikkat — aşı %50–80 etkili olup hijyen tedbirleri kritiktir
XDR bölgelerinde azitromisin direnci gelişme riski — tıbbi yardıma erken başvuru önemli
Seyahat sonrası: Ateş + endemik bölge seyahati öyküsü = tifo düşünülmelidir.
İstatistikler ve coğrafi veriler
Türkiye'de tifo vakaları nadir — yılda birkaç düzine vaka bildirilmektedir. Güneydoğu illerinde sporadik vakalar. Çoğu vaka ithal (endemik bölgelere seyahat sonrası). Küresel: Yılda ~11 milyon vaka, ~117.000 ölüm (DSÖ 2023). Güney Asya (Pakistan, Hindistan, Bangladeş) en yüksek yük. XDR suşlar Pakistan'da yaygın.
En çok risk altında olan kimler
Endemik bölgelere seyahat, kontamine yiyecek veya su tüketimi, yetersiz hijyen uygulamaları.
Olası komplikasyonlar
Komplikasyonlar:
İntestinal perforasyon (%1–3): Cerrahi acil — peritonit, sepsis riski
Gastrointestinal kanama (%1–10): Masif olabilir
Tifoid ensefalopati: Bilinç bulanıklığı, deliryum — mortalite %50+
Miyokardit, hepatit, osteomiyelit (özellikle orak hücreli anemide)
Kronik taşıyıcılık: %1–5 — safra kesesi odaklı, toplum sağlığı riski
Mortalite: Tedaviyle <%1. Tedavisiz %12–30.
Beklenen sonuçlar ve iyileşme
Tedavi ile: Uygun antibiyotik tedavisiyle VÖO <%1. 2–4 haftada tam iyileşme beklenir.
Tedavisiz: VÖO %10–30, başlıca bağırsak kanaması, perforasyon veya sekonder enfeksiyondan.
Komplikasyonlar:
Bağırsak perforasyonu: %1–3 (en sık ölüm nedeni).
Gastrointestinal kanama: %10–20.
Relaps: %5–10 (ilk iyileşmeden 1–3 hafta sonra, genellikle daha hafif).
Kronik taşıyıcılık: %2–5 kronik taşıyıcı olur (>12 ay fekal atılım), ağırlıklı olarak safra kesesi hastalığı olan kadınlarda.
İlaç direnci: Yaygın ilaç dirençli (YİD) tifo, Güney Asya'da artan bir endişe kaynağıdır (azitromisin dışındaki tüm birinci basamak oral antibiyotiklere dirençli). Tedavi seçeneklerini ve prognozu etkiler.
Bu hastalık aşıyla önlenebilir. Etkili koruma mevcuttur.
Seyahatinizden önce önerilen aşı takvimi hakkında bir seyahat sağlığı uzmanıyla konuşun.
Aşı kliniği bul →Bu sayfadaki içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Sağlık sorunlarınız varsa nitelikli bir sağlık uzmanına başvurun. Medova bir tıbbi hizmet sağlayıcısı değildir.
Tam kullanım koşullarıCoğrafi dağılım ve aktif salgınlar
| Bayrak | Ülke | Risk seviyesi |
|---|---|---|
 | Pakistan | Yüksek risk |
 | Banglades | Yüksek risk |
 | Nepal | Yüksek risk |
 | Demokratik Kongo Cumhuriyeti | Yüksek risk |
 | Myanmar | Yüksek risk |
 | Hindistan | Yüksek risk |
 | Afganistan | Yüksek risk |
 | Etiyopya | Yüksek risk |
 | Nijerya | Yüksek risk |
 | Kambocya | Yüksek risk |
Hangi aşıya ihtiyacınız olduğunu biliyor musunuz? Harika. Emin değil misiniz? Sadece gideceğiniz yeri söyleyin — uygun aşıları ve bir klinik bulalım. Ücretsiz, zorunluluk yok.
Compare the two typhoid vaccine options for travelers: oral Ty21a (Vivotif) vs injectable Vi polysaccharide. Learn the differences in efficacy, schedule, side effects, cost, and which is better for your trip.
Traveling in less than 2 weeks? You can still get significant vaccine protection. Learn which travel vaccines work quickly, how to prioritize when time is short, and what your doctor can do in a single visit.
A comprehensive health guide for East Africa travel covering Kenya, Tanzania, and Uganda. Includes yellow fever requirements, malaria prevention, safari health tips, and recommended vaccines for a safe trip.
The complete guide to traveler's diarrhea: how to prevent it, self-treat with ORS and antibiotics, and recognize warning signs that need medical attention.
How to avoid foodborne and waterborne illnesses abroad: safe eating practices, water purification, oral rehydration, and when to seek medical help.