Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Bu site şu anda temel özellikleri uygulamaktadır ve henüz hasta kullanımı için hazır değildir.
Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır — tıbbi tavsiye değildir
Ücretsiz aşı rehberi ve yakındaki klinik önerilerini alın — doğrudan e-postanıza.
Ne kadar ciddi?
Ölüm riski
Evet
Aşı mevcut mu?
Belirtilere kadar süre
Etkilenen ülkeler
Aktif salgınlar
Hac/Umre hacıları için aşılama (ACWY konjuge) zorunludur ve kurak mevsimde (Aralık-Haziran) Afrika menenjit kuşağına (Sahel bölgesi) seyahat için şiddetle önerilir. Yurtlar ve askeri kışlalar gibi yakın temaslı ortamlarda salgınlar olabilir.
Neisseria meningitidisin neden olduğu akut bakteriyel menenjit. Hızla ilerler ve 24 saat içinde ölümcül olabilir.
Belirtiler | Sıklık | Şiddet | Başlangıç |
|---|---|---|---|
| Ateş | 90% | Ağır | Erken dönem |
| Yüksek ateş | 70% | Ağır | Erken dönem |
| Huzursuzluk | 70% | Orta | Erken dönem |
| Ense sertliği | 75% | Ağır | Erken dönem |
| Fotofobi | 60% | Orta | Erken dönem |
| Şiddetli baş ağrısı | 85% | Ağır | Erken dönem |
| Kusma | 65% | Orta | Erken dönem |
| Titreme | 55% | Orta | Erken dönem |
| Yorgunluk | 50% | Hafif | Erken dönem |
| İştahsızlık | 55% | Hafif | Erken dönem |
| Halsizlik | 50% | Hafif | Erken dönem |
| Miyalji | 45% | Hafif | Erken dönem |
| Bulantı | 55% | Hafif | Erken dönem |
| Artralji | 25% | Hafif | Erken dönem |
| Sırt ağrısı | 20% | Hafif | Erken dönem |
| Boğaz ağrısı | 25% | Hafif | Erken dönem |
| Şişmiş lenf düğümleri | 20% | Hafif | Erken dönem |
| Bilinç bulanıklığı | 40% | Ağır | Doruk dönem |
| Peteşi | 65% | Kritik | Doruk dönem |
| Döküntü | 70% | Ağır | Doruk dönem |
| Bilinç değişikliği | 30% | Kritik | Doruk dönem |
| Morarma | 25% | Ağır | Doruk dönem |
| Dehidratasyon | 35% | Orta | Doruk dönem |
| Hemoraji | 15% | Kritik | Doruk dönem |
| Hipotansiyon | 30% | Kritik | Doruk dönem |
| Nöbet | 20% | Kritik | Doruk dönem |
| Şok | 12% | Kritik | Doruk dönem |
| Taşikardi | 60% | Orta | Doruk dönem |
Beyin ve omuriliği çevreleyen zarların ciddi bakteriyel enfeksiyonu.
Meningokok hastalığı, Neisseria meningitidis'in neden olduğu, menenjit ve/veya sepsis şeklinde seyreden akut bir bakteriyel enfeksiyondur. Tedaviye rağmen mortalite %10–15'tir. Damlacık yoluyla bulaşır
Türkiye'de meningokok hastalığı sporadik olarak görülmektedir
Hac ve Umre için özel önem: Suudi Arabistan, tüm Hac ve Umre hacıları için ACWY konjuge meningokok aşısını zorunlu tutmaktadır. Türkiye'den her yıl yüz binlerce vatandaş Hac ve Umre için seyahat etmektedir — aşılama vize koşuludur.
Sağlık Bakanlığı Ulusal Aşı Takviminde meningokok aşısı rutin olarak yer almamaktadır
Acil durum belirtileri — HER DAKİKA ÖNEMLİ:
Ateş + şiddetli baş ağrısı + ense sertliği
Hemorajik döküntü: Peteşi/purpura (bardak testi — bastırınca solmuyorsa ACİL)
Purpura fulminans (yaygın cilt nekrozu)
Bilinç bulanıklığı veya koma
Süt çocuğunda: Ateş + fontanel kabarıklığı + huzursuzluk + tiz çığlık
DERHAL 112'Yİ ARAYIN — 24 saatten kısa sürede öldürebilir.
En yaygın belirti ve semptomlar
Kuluçka süresi: 2–10 gün (ortalama 3–4 gün)
Meningokok menenjiti:
Ani yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği
Fotofobi, bulantı, kusma
Bilinç değişikliği: Konfüzyon → letarji → koma
Meningokoksemi (sepsis):
Hemorajik döküntü: Peteşi → purpura (bardak testiyle solmaz!)
Purpura fulminans: Yaygın cilt nekrozu (DIC)
Septik şok: Hipotansiyon, taşikardi, soğuk ekstremiteler, organ yetmezliği
Saatler içinde ölümcül olabilir (<24 saat)
Süt çocuklarında: Ateş, huzursuzluk, beslenememe, fontanel kabarıklığı, tiz çığlık — klasik ense sertliği bulunmayabilir
Belirtileri bilmek, hızlı müdahale için ilk adımdır.
Tipik hastalık seyri:
Kritik özellik: Fulminan meningokok sepsisi görünür sağlıktan ölüme 12–24 saat içinde ilerleyebilir. Basmakla solmayan peteşiyal döküntü, acil tıbbi müdahale gerektiren bir kırmızı bayrak işaretidir.
Bu hastalık nasıl teşhis edilir
TEDAVİYE LABORATUVAR SONUÇLARINI BEKLEMEDEN BAŞLANMALIDIR!
Laboratuvar:
Kan kültürü: Antibiyotik öncesi alınmalı
BOS incelemesi (lomber ponksiyon): Bulanık BOS, lökositoz (nötrofil hakimiyeti), protein yüksek, glukoz düşük
BOS kültürü + Gram boyama: Gram-negatif diplokoklar
PCR (kan veya BOS): Hızlı — serogrup tayini
Lateks aglütinasyonu: Hızlı serogrup tespiti
Bildirim: DERHAL — her şüpheli vaka il sağlık müdürlüğüne ve HSGM'ye bildirilmelidir. Temaslı profilaksisi başlatılmalıdır.
Mevcut tedavi yöntemleri
Acil tedavi — her dakika önemlidir:
Seftriakson IV: 2 g (yetişkin), 100 mg/kg/gün (çocuk) — şüphe anında derhal
Deksametazon IV: İlk antibiyotik dozu öncesi veya eşzamanlı (menenjit mortalite/sekelini azaltır)
Yoğun bakım: Sıvı resüsitasyonu, vazopressörler (septik şokta), mekanik ventilasyon
DIC yönetimi: Taze donmuş plazma, trombosit süspansiyonu
Temaslı profilaksisi (zorunlu):
Ev halkı ve yakın temaslılar: Rifampisin 2 gün VEYA Siprofloksasin 500 mg tek doz VEYA Seftriakson IM tek doz
24 saat içinde başlanmalıdır
Çoğu vaka erken teşhisle etkili bir şekilde tedavi edilir.
Kendinizi nasıl korursunuz
Aşılama:
Hac/Umre için zorunlu (Suudi Arabistan vize şartı):
ACWY konjuge meningokok aşısı — varıştan ≥10 gün ve ≤5 yıl önce yapılmış olmalı
Türkiye'de seyahat sağlığı merkezleri ve Diyanet İşleri Başkanlığı koordinasyonuyla yapılmaktadır
Diğer endikasyonlar:
MenACWY: Askeri birlikler, üniversite yurtları, risk bölgelerine seyahat, kompleman eksikliği, aspleni
MenB (Bexsero/Trumenba): Hac için zorunlu değil; ancak salgın durumunda veya risk gruplarında önerilir
Ulusal Aşı Takvimi: Meningokok aşısı rutin olarak yer almaz; risk gruplarına önerilir.
Kemoprofilaksi: Yakın temaslılara derhal başlanmalıdır.
Hazırlık en iyi korunmadır.
Seyahat öncesi:
Hac ve Umre: ACWY aşısı ZORUNLU — vize şartı. Seyahatten en az 10 gün önce yaptırılmalıdır. Uluslararası Aşı Belgesi (sarı kart) istenir.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Hac/Umre kayıt sürecinde aşılama hatırlatması yapılmaktadır
Afrika menenjit kuşağına seyahat: ACWY aşısı önerilir (kuru mevsimde risk yüksek)
Üniversite eğitimi için yurt dışına gidenler: Bazı ülkeler (ABD, İngiltere) MenACWY zorunlu tutar
Seyahat sonrası: Ateş + döküntü + ense sertliği → derhal acil servise başvuru.
İstatistikler ve coğrafi veriler
Türkiye: Sporadik vakalar; en sık serogrup B, W, C. Askeri birlik ve yurt salgınları bildirilmiştir. Hac/Umre: 1987 ve 2000 salgınları (serogrup A ve W135) — bu salgınlar sonrası Suudi Arabistan aşıyı zorunlu kılmıştır. Afrika menenjit kuşağı (Senegal-Etiyopya): Mevsimsel salgınlar (kuru mevsim). MenAfriVac aşısıyla serogrup A vakaları >%99 azalmıştır. Küresel: Yılda ~500.000 vaka (DSÖ).
En çok risk altında olan kimler
Afrika menenjit kuşağına seyahat (Sahra altı Afrika), Hac ziyareti, kalabalık ortamlarda yaşam (yurtlar, askeri kışlalar), kompleman eksikliği veya aspleni, ergenler ve genç yetişkinler (15-24 yaş), 1 yaşın altındaki bebekler, salgın sırasında maruziyet.
Olası komplikasyonlar
Komplikasyonlar:
Sağırlık: En sık kalıcı sekel (%5–10)
Serebral hasar: Kognitif bozukluk, öğrenme güçlüğü
Ekstremite amputasyonu: Purpura fulminans nedeniyle — özellikle parmaklar
Böbrek yetmezliği: Septik şok sonucu
Adrenal kanama (Waterhouse-Friderichsen sendromu): Bilateral adrenal nekroz — fulminan seyir
Mortalite: Tedaviyle %10–15. Meningokoksemi: %40 (tedavisiz). Purpura fulminans: Çok yüksek.
Beklenen sonuçlar ve iyileşme
Tedavi ile: VÖO %8–15 (menenjit), %20–40 (meningokoksemi/septisemi).
Tedavisiz: Neredeyse %100 ölümcül.
Sağ kalanlarda sekeller:
İşitme kaybı: %5–10.
Nörolojik defisitler: %10–20 (bilişsel bozukluk, nöbetler, motor defisitler).
Ekstremite amputasyonu (purpura fulminans/DİK nedeniyle): meningokoksemi sağ kalanlarının %5–10'u.
Böbrek hasarı, adrenal kanama (Waterhouse-Friderichsen sendromu).
Prognostik faktörler: <1 yaş veya >60 yaş, hızlı ilerleme, menenjitsiz meningokoksemi, DİK ve koma kötü sonuçları öngörür.
İyileşme: Majör sekeli olmayan sağ kalanlar genellikle 2–4 haftada tamamen iyileşir.
Bu hastalık aşıyla önlenebilir. Etkili koruma mevcuttur.
Seyahatinizden önce önerilen aşı takvimi hakkında bir seyahat sağlığı uzmanıyla konuşun.
Aşı kliniği bul →Bu sayfadaki içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi önerisi niteliği taşımaz. Sağlık sorunlarınız varsa nitelikli bir sağlık uzmanına başvurun. Medova bir tıbbi hizmet sağlayıcısı değildir.
Tam kullanım koşullarıCoğrafi dağılım ve aktif salgınlar
Recent epidemiological data from the World Health Organization Global Health Observatory.
Source: WHO GHO OData ↗
Source: WHO GHO OData ↗
This data is provided for informational purposes. Please consult official WHO sources for the most current information.
View WHO data source →| Bayrak | Ülke | Risk seviyesi |
|---|---|---|
 | Kamerun | Yüksek risk |
 | Gana | Yüksek risk |
 | Nijerya | Yüksek risk |
 | Guney Sudan | Yüksek risk |
 | Benin | Yüksek risk |
 | Burkina Faso | Yüksek risk |
 | Mali | Yüksek risk |
 | Sudan | Yüksek risk |
 | Nijer | Yüksek risk |
 | Orta Afrika Cumhuriyeti | Yüksek risk |
Hangi aşıya ihtiyacınız olduğunu biliyor musunuz? Harika. Emin değil misiniz? Sadece gideceğiniz yeri söyleyin — uygun aşıları ve bir klinik bulalım. Ücretsiz, zorunluluk yok.
A complete health preparation guide for Hajj and Umrah pilgrims. Covers mandatory meningococcal vaccination, recommended vaccines, extreme heat safety, crowd-related risks, and what to pack for a safe pilgrimage.